ใส่เครื่องมือการจัดฟันเด็ก จะต้องระมัดระวังให้มากเป็นพิเศษไหมการใส่เครื่องมือจัดฟันเด็ก ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษกว่าผู้ใหญ่พอสมควรครับ เนื่องจากเด็กมักจะยังไม่มีความคุ้นเคย มีพฤติกรรมการเล่นตามวัย และยังทำความสะอาดฟันด้วยตัวเองได้ไม่ละเอียดเท่าผู้ใหญ่
การดูแลและระมัดระวังเป็นพิเศษแบ่งออกเป็น 4 ด้านหลัก ดังนี้ครับ:
1. ระวังเรื่องการเลือกและทานอาหาร (ป้องกันเครื่องมือหลุด/พัง)
ห้ามเคี้ยวของแข็งจัด: เช่น น้ำมันทราย, กระดูกอ่อน, ถั่วแข็งๆ, ข้าวโพดคั่ว หรือน้ำแข็ง เพราะแรงบดเคี้ยวจะทำให้แบ็กเก็ตหลุดหรือลวดดัดเบี้ยว
เลี่ยงอาหารเหนียวติดฟัน: เช่น หมากฝรั่ง, กาละแม, ลูกอมหนึบหนับ เพราะจะเข้าไปพันกับเครื่องมือและดึงเครื่องมือหลุดได้ง่าย
ปรับวิธีทานอาหาร: ห้ามใช้ฟันหน้ากัดผลไม้หรือของกินชิ้นใหญ่ตรงๆ (เช่น แอปเปิ้ล, ฝรั่ง, น่องไก่) ควรตัดหรือหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วส่งเข้าฟันกรามเคี้ยวแทน
2. ระวังเรื่องสุขอนามัยช่องปาก (ป้องกันฟันผุและเหงือกอักเสบ)
ซอกเครื่องมือดักเศษอาหารได้ดีมาก: เด็กมีโอกาสเกิดฟันผุรอบๆ แบ็กเก็ต (Demineralization) และเหงือกบวมอักเสบได้ง่ายกว่าปกติ
ต้องใช้แปรงเฉพาะและไหมขัดฟัน: ต้องสอนและฝึกให้เด็กใช้แปรงฟันสำหรับคนจัดฟันร่วมกับแปรงซอกฟันทุกครั้งหลังมื้ออาหาร
คุณพ่อคุณแม่ต้องช่วยตรวจทาน: เด็กอายุต่ำกว่า 9–10 ขวบ มักจะแปรงฟันไม่สะอาดทั่วถึง คุณพ่อคุณแม่ควรช่วยใช้ส่องไฟฉายหรือช่วยแปรงซ้ำในจุดที่เข้าถึงยาก
3. ระวังเรื่องกิจกรรมและการเล่นของเด็ก (ป้องกันบาดเจ็บในปาก)
การเล่นซนหรือเล่นกีฬาปะทะ: เด็กวัยนี้มักวิ่งเล่นกับเพื่อน ชนกัน หรือเล่นฟุตบอล บาสเกตบอล หากโดนกระแทกบริเวณใบหน้า เหล็กจัดฟันอาจบาดเนื้อเยื่อแกมและริมฝีปากเป็นแผลฉกรรจ์ได้
ข้อควรระวัง: หากเด็กเล่นกีฬาที่มีความเสี่ยงปะทะ ควรให้ใส่ ยางกันกระแทกสำหรับคนจัดฟัน (Orthodontic Mouthguard) ควบคู่ไปด้วยเสมอ
4. ระวังเรื่องวินัยและการใส่เครื่องมือแบบถอดได้ (ถ้ามี)
การทำเครื่องมือหาย: เด็กมักจะถอดเครื่องมือแบบถอดได้วางไว้บนโต๊ะอาหาร ห่อด้วยกระดาษทิชชู่ แล้วเผลอทิ้งลงขยะ ต้องกำชับให้เด็กเก็บใส่กล่องพลาสติกเฉพาะเสมอ
วินัยเรื่องเวลา: เครื่องมือบางประเภท (เช่น เพลตขยายขากรรไกร) ต้องใส่ให้ครบชั่วโมงตามหมอนัด หากเด็กแอบถอดบ่อยๆ การรักษาจะไม่รุดหน้าและต้องเริ่มต้นใหม่
คำแนะนำคือ ในช่วง 1–2 เดือนแรก คุณพ่อคุณแม่ควรช่วยประกบดูแลเรื่องการทานอาหารและการแปรงฟันอย่างใกล้ชิด เมื่อเด็กเริ่มเกิดความชินและมีวินัยในการดูแลตัวเองแล้ว ความกังวลก็จะลดลงครับ